Hesabınız Ele Geçirilirse İlk Adımlar
Umarım bu yazıdaki adımlara hiç ihtiyaç duymazsınız. Yine de bir hesabınız ele geçtiyse veya şüphelendiğiniz bir işlem gördüyseniz, panik yerine sırayla ilerlemek işinize yarar. Bu yazımda ilk yapabileceklerinizi, emin olduğum kadarıyla anlatmak istiyorum. Ben avukat veya bankacı değilim; burası hukuki tavsiye değil, pratik bir başlangıç listesidir.
1. Sakin olun ve kanıtı saklayın
Önce ekran görüntüsü alın. Gelen SMS'ler, e-postalar, sahte sayfalar, IBAN, tarih ve saat, varsa konuşma kayıtları ileride hem bankaya hem resmi mercilere lazım olabilir. Delil olabilecek şeyleri silmeyin. Mümkünse başka bir güvenilir cihazdan ilerleyin. Şüpheli cihazı da ağdan ayırmak iyi olur.
2. Önce e-postayı ve ele geçen hesabı kurtarmaya çalışın
Pek çok hesabın şifre sıfırlama e-postası e-postanıza gider. Ele geçen Instagram, oyun veya alışveriş hesabından önce e-postanıza girmeye çalışın. Girebiliyorsanız şifreyi değiştirin, açık oturumları kapatın, iki adımlı doğrulamayı açın. Sonra asıl hesabı aynı şekilde toparlayın: şifre, oturum listesi, kayıtlı telefon ve e-posta, bağlı uygulamalar. WhatsApp gibi bir hesap başkasının telefonuna alındıysa, resmi uygulama içindeki hesap kurtarma adımlarını kullanın ve yakınlarınıza, sizin adınıza para isteyen mesajlara itibar etmemelerini söyleyin. Aynı şifreyi kullandığınız diğer hesapları da değiştirin.
3. Para veya kart söz konusuysa bankanızı arayın
Yetkisiz bir harcama, havale, EFT veya FAST gördüyseniz bankanızı mümkün olan en kısa sürede arayın. Numarayı mesajın içinden değil, kartın arkasından veya sizin daha önce kaydettiğiniz resmi müşteri hizmetlerinden çevirin. Kartı kapatmak, işlemi itiraz etmek ve gerekirse hesabı geçici olarak koruma altına aldırmak için bankanız size yolu söyler. FAST gibi anlık sistemlerde vakit değerli olduğu için beklemeyin. Bankanın size özel doğrulama sorularını, telefonla arayan yabancıya değil, sizin geri aradığınız resmi hatta söyleyin.
4. Resmi bildirim: emniyet, savcılık, USOM ve BTK
Bir suç işlendiğini düşünüyorsanız Cumhuriyet savcılığına veya emniyet birimlerine suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Birçok ilde Siber Suçlarla Mücadele şubeleri vardır. Yanınızda kimlik, ekran görüntüleri, IBAN ve tarihleri götürmek işi kolaylaştırır. Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi olan USOM, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu bünyesinde çalışır; oltalama ve zararlı yazılım gibi siber olaylar buraya da bildirilebilir. USOM veya BTK, çalınan parayı kendiliğinden iade etmez; para ve hesap konuları için asıl muhatap bankanız ve adli mercilerdir. Haberleşme hizmetiyle ilgili bir şikâyetiniz varsa BTK'nın tüketici başvuru yolları da vardır. Telefon numarası veya sayfa adresi buraya yazmıyorum; resmi adları tarayıcınızdan kendiniz arayarak bulun, rastgele reklam sonuçlarına tıklamayın.
5. Sonradan işinizi zorlaştırmayın
Tanımadığınız, hesabını hemen kurtarırım diye ücretsiz veya ücretli yazan kişilere şifre, kod veya para vermeyin. Ele geçen hesapla gönderilmiş mesajlar varsa arkadaşlarınızı uyarın. e-Devlet veya kamu şifrenizden şüpheleniyorsanız resmi uygulamadan şifreyi yenileyin ve giriş kaydına bakın. Yeni şifreleri eski şifrelerinize benzetmeyin.
Başınıza gelen durumu, kişisel ve finansal ayrıntıları gizleyerek bu başlığın altında anlatırsanız, bir sonraki adımı birlikte sıralamaya çalışırım.